Toplumsal güvenlik uzmanı yorumladı: 2024’te emekli olacaklar daha şanslı
2024 ve 2025 yılları ortasında emekli olacakların alacakları maaşlar ortasında fark oluşacağından, bu yıl sonuna kadar emeklilik talebinde bulunulmasının avantaj sağlayacağı konusu, günlerdir kamuoyunu meşgul ediyor.
KPMG Türkiye İş ve Toplumsal Güvenlik Hizmetleri Kıdemli Müdürü ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Dr. Mustafa Kılıç, 2024 yılında emekli olmakla 2025 yılında emekli olmak ortasındaki maaş farklarının nelerden kaynaklandığını husus unsur Ensonhaber’e anlattı.
Kılıç'ın anlatımına nazaran, 2023 yılında enflasyonun daha yüksek olması, 2024 yılını etkileyeceğinden, bu yıl emeklilik talebinde olacaklar daha şanslı pozisyonda.
2023'TEKİ YÜKSEK ENFLASYONUN 2024'TE EMEKLİ OLACAKLARIN MAAŞINA TESİR EDECEK
Kılıç, 2023 yılının enflasyon oranının 2024 yılının maaş katsayısınıetkileyeceğini ve 2023 enflasyonunu yüksek olduğu için bunun 2024 yılında emekli olacaklara olumlu yansıyacağını belirtiyor.
2024'TEKİ YÜKSEK MAAŞ ARTIRIM ORANI 2024'TE EMEKLİ OLACAKLARIN MAAŞINA YANSIYACAK
Ayrıca 2024 yılında emeklilere toplamada yüzde 86 maaş artırımı yapıldığı için 2025’te emekli olacaklara bu avantaj da yansıyacak.
Ancak 2024’ün enflasyonu katsayısına yansıyacak olan 2025’te emekli olacaklar, 2024 enflasyonu düşük geleceği ve tahminen de enflasyon düşeceği için bir evvelki yıl üzere yüksek oranda artırım oranı yansımayacağı için bu avantajlarda yararlanamayacak.
Kılıç bu münasebetlerle, 2024 yılının enflasyon oranını düşük gelme beklentisinden ötürü 2025’te emeklilik talebinde bulunacakların maaşının da düşük olacağını savunuyor.
2024'TE EMEKLİ OLACAKLAR ŞANSLI
Kılıç, 2024 yılında emeklilik talebinde bulunanların 2025’te emekli olacaklardan bu manada daha şanslı olduklarını aktardı ve hak edenlerin 2024 yılında emekli olmasını önerdi.
EMEKLİLİK ÖNERİSİ
Kılıç, emekli olabilecekleri bir de avantaj formülü sundu:
Emekliliğinizi 2024’te talep edin. Bir ya da iki ay emeklilik aylığınızı alın alın. Daha sonra aylığınızı kestirin ve 2028 yılına kadar 2030 yılına kadar çalışmaya devam edin. 'Kazan kazan' biçiminde bir durum ortaya çıkacak. Böylelikle sonraki aylardaki haklardan yararlanılacak. Bir taraftan çalıştığı primlerle de çalıştığı yıl kadar kısmi bir aylık hesaplanacak. Birinci aylıkla, kısmi aylık birleştirilecek ve kümülatif bir aylık ortaya çıkacak.
Kılıç, ayrıyeten tüm bu planlamaların uzman gözüyle yapılmasında yarar olduğunu hatırlattı.
EN AZ 400 BİN KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR
Kılıç’ın verdiği bilgilere nazaran EYT kapsamında olup emekliliğin ötelemişlerle birlikte 2024 yılında emekli olacak en az 400 bine yakın çalışan var.
BAĞ-KUR VE SSK’DAN EMEKLİ OLACAKLARI İLGİLENDİRİYOR
Ayrıca bu durum Bağ-Kur ve SSK’lılar için geçerli lakin ek göstergelere nazaran emekli olan Emekli Sandığı’na bağlı olan memurları kapsamıyor.
“BAKANLIK MEVZUYU MASAYA YATIRDI”
Kılıç’a nazaran bu sorun Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’nın gündeminde var ve emekli maaşları ortasında emeklilik talebi tarihinin faal olmasının önüne geçilecek bir çalışma başlatıldığına dair duyumlar alınıyor.
UZMAN TAVSİYESİ
Kılıç emekli olmak isteyenlerin en azından kasım ayına ya da aralık ayının başına kadar beklemeleri ve bir düzenleme gelmezse de 2024 yılında emekli olmalarını tavsiye etti.
2024 YILINDA TALEPTE BULUNMAK NEDEN KÂRLI?
1. 2023 YILINDA ENFLASYON ORANININ YÜKSEK OLMASI
Burada aslında negatif manada 2024 yılı neden kârlı emeklilik talebinde bulunmak için onu açıklamak gerekirse bir güncelleme kat sayısı 2023 yılına nazaran güncelleniyor. 2023 enflasyonu, beklenen 2024 yıl sonu enflasyonuna daha yüksek. 2024 yılı iddiası enflasyonu yüzde 40’larda ancak 2023 enflasyonu ise yüzde 64,77 seviyesinde gerçekleşmişti. 2024 enflasyonun düşük olması aylıkların da düşük olmasına neden olacak.
2. 2024’TE MAAŞLARA TOPLAM YÜZDE 86’LIK ARTIŞ YAPILMASI
2024 yılının ocak ayında 49, temmuz ayında yüzde 24,73 oranında bir artışın olması ve kümülatifte bir yüzde 86'lık emekli aylığı artışı yapılması.
KONUNUN UZMANI SORULARIMIZI YANITLADI
Mustafa Kılıç, “2024’te emekli olmakla 2025’te emekli olmak ortasındaki maaş farkı nedir?” sorusuna maddi unsur şöyle yanıtladı:
Evet, bu gündemimiz epeyce meşgul eden bir bahis ve yeni emekli olacaklar için de emeklilik planlamasını yaparken bence yararlı bilgiler de verebiliriz.
EMEKLİ AYLIĞI NASIL HESAPLANIR?
Öncelikle emekli aylığı nasıl hesaplanacağını anlatalım. Öncelikle emekli aile şu an itibariyle bir kişi emeklilik talebinde bulunduğu vakit şayet 1999 öncesi hizmetleri varsa 3 tane aylıktan oluşuyor., aslında bizim aylığımız. 1999 öncesi aylığımız birinci aylık, 1999-2008 ikinci aylık ve 2008 sonrası üçüncü aylık halinde toplam üç aylık kendi parametreleriyle hesaplanıyor. Ve üçünün toplamı günün sonunda tek bir aylık olarak bizim e-Devletimiz de görünüyor ve bankamıza emekli aylığı olarak yatırılıyor.
AYLIĞI ETKİLEYEN PARMETRELER NELER?
Öncelikle pekala 'bu aylıkları, bu üç aylığı da belirleyen parametreler nelerdir?' dersek, 99 öncesi biraz farklı hesaplanıyor lakin 99 sonrası son 2 aylık, aylık ortalama kar buluyoruz. Bunu aylık bağlama oranıyla çarpıyoruz. Günün sonunda emekli aylığımız bu biçimde belirleniyor.
"ORTALAMA AYLIK KAZANÇ" NE DEMEK?
Bu 'ortalama aylık yarar ne demek?' ve bu 'neye nazaran belirleniyor?', denecek olursak, işte tam da gündemimizi oluşturan noktayı burası oluşturuyor. 'Ortalama aylık kazanç’ demek çalışma hayatımız boyunca bizim ismimize bildirilen ya da bizim Bağ-Kurluysak bildirdiğimiz bütün çıkarlar günümüze kadar güncelleniyor.
"ESKİ YATAN PRİMLER ESKİ BEDELİYLE KALMIYOR"
Yani 10 yıl evvelki ismimize yatırılan prim 10 yıl evvelki para bedeliyle o formda kalmıyor. Günümüze kadar güncellendikten sonra ortalama bir aylık hesaplanıyor ve bu ortalama aylık, aylık bağlama oranıyla birlikte çarpılarak, aylığımız netleşmiş oluyor.
ESKİ PRİMLER NEYE NAZARAN GÜNCELLENİYOR?
Bu 'ayrıklar neye nazaran güncelleniyor?' dersek, burada güncelleme kat sayısı karşımıza çıkıyor.
GÜNCELLEME KAT SAYISI NELERDEN OLUŞUYOR?
Güncelleme kat sayısı nelerden oluşuyor? 1999 öncesinde gösterge sayısına nazaran belirleniyordu ve aylık bağlama oranı yüzde 60’tı. Çarpı 12 bin halinde bir matematiği vardı. 99 sonrasında güncelleme kat sayısı şuna nazaran belirlenmeye başladı: Birinci evvel enflasyon oranı, çarpı gelişme suratının tamamı, artı bir kat sayısı formunda bir güncelleme oranı kat sayısı bulunuyor idi. 2008 sonrası biraz sigortalıların aleyhine oldu. Yeniden enflasyon oranını baz alıyoruz. Güncelleme kat sayısını alırken, büyüme suratının yüzde 100’ü değil yüzde 30’unu alıyoruz. Bu sefer artı bir kat sayısı ekliyoruz. Buna nazaran bir güncelleme kat sayısı bulunuyor.
Güncelleme kat sayısıyla yıllar itibariyle bu bildirilen yararları güncelledikten sonra, emekli aylığına temel bulunacak aylık çıkarımız ortaya çıkıyor.
GÜNCELLEME KAT SAYISI NEYE NAZARAN GÜNCELLENİYOR?
Peki bu neye nazaran oluyor? Enflasyon oranına nazaran güncelleniyor dedik. Emekli aylık talep tarihinden bir evvelki yılın sonuna kadar güncelleniyor bu aylıklar. Aslında biz 2024 yılında emekli aylığı talebinde bulunduğumuz vakit; isterseniz 2024'ün Ocak ayında bulunun, isterseniz 2024'ün Aralık ayında bulunun. Aslında matematiği tıpkı. 2023 sonuna kadar daha evvelki bildirilen aylıklarımız güncelleniyor. Ve bir emekli aylığımız belirleniyor. Ve 2024 Ocak ayındaki emekli artış oranı yüzde 49; 2024 Temmuz'daki yüzde 24,73 uygulanıyor ve kümülatifte bir yüzde 86'lık emekli aylığı artışı bir formda bizim hesabımıza yatırılıyor.
2025 YILINDA TALEPTE BULUNURSAK NE OLACAKTI?
Peki burada '2025 yılında talepte bulunursak ne olacaktı?' 2024 yılına kadar sonuna kadar aylıklarımız güncellenecekti. Ve 2025 yılı ocak ayındaki aylık artış oranı, emekli artış oranı uygulanacak ya da 2025 Temmuz'daki aylık artış oranı uygulanacak.